سيرة ذاتية كتب ودراسات وتحقيقات مقدمات ومراجعات منشورات باللغة الهولندية محاضرات ومسرحيات
رسائل وتحقيقات وملفات ضمن (مجلة الموسم) مقالات منوعة بحوث بيبليوغرافية وتراجم وتوثيقات منشورة في الموسم
Verbannen uit het paradijs
In Nederland leven 40.000 Irakezen. De meesten van hen kwamen niet uit vrije wil. Ze moesten Irak verlaten om politieke redenen; ze voelden zich bedreigd door het regime van Saddam Hoessein. Sommigen bereidden hun vlucht nauwkeurig voor. Anderen verlieten hun land hals over kop en lieten alles achter. Allemaal vertrokken zij met pijn in hun hart want Irak is een prachtig land. Het ziet, zoals de Irakezen zelf zeggen, ‘zwart’ van de palmen en is rijk aan olie. Het kent een grootse geschiedenis en verenigt verschillende culturen. Eeuwenlang was Irak het knooppunt van het Oosten met Bagdad als parel. Het is het land van de Eufraat en de Tigris, twee oude rivieren waartussen zich ooit het paradijs bevond.
Colofon
De teksten zijn in het Nederlands, Arabisch en Koerdisch.
Die op de zuilen zijn van de hand van Mohammed Said al-Touraihi en vertaald door Shapol Majid.
De foto’s op de zuilen komen uit het archief van Mohammed Said al-Touraihi, Saib Khalil, Nafi Tossa en van het ANP.
De portretfoto’s in het midden zijn gemaakt door Basem al-Azawy.
De teksten en vertalingen daarbij zijn van Shapol Majid.
De mensen
Irak is bijna 12 keer zo groot als Nederland en telt ruim 22 miljoen inwoners.
Bijna driekwart van de mensen woont in de steden. De rest bevolkt de dorpen of leeft een gedeeltelijk of geheel nomadisch bestaan.
In het noorden, ook wel het ‘Koerdistan van Irak’ genoemd, leven voornamelijk Koerden.
De Arabieren, die ruim driekwart van de bevolking uitmaken, wonen vooral in het midden en zuiden van Irak. Zij zijn verwant aan de Arabieren uit het Middellandse zee gebied. Een bijzondere groep vormen de moeras-Arabieren, die wonen op rieteilanden in de delta’s van het zuiden.
Tussen de Koerden en de Arabieren leven minderheden waaronder Turkmenen, Perzen en Assyriërs.
Onderwijs
In 1921 werden in Bagdad en Mosul de eerste moderne scholen geopend. Tot dan toe was al het onderwijs in Irak gekoppeld aan religieuze instellingen. De regering bond de strijd aan tegen het analfabetisme. Er kwam een onderwijsverplichting en in 1940 werd het basisonderwijs zelfs gratis.
Eind jaren vijftig kwamen er scholen voor techniek, handel en landbouw en inmiddels zijn er in verschillende steden universiteiten. Voor de golfoorlogen gingen veel studenten met studiebeurzen naar Amerika en Europa.
Door dictatuur en armoede staat het onderwijs in Irak op dit moment gevaarlijk op de tocht. Het analfabetisme neemt hand over hand toe, nota bene in het land waar 5500 jaar geleden het schrift werd uitgevonden.
Steden en dorpen
De steden van Irak zijn oud en beroemd. Namen als Babel en Nineveh komen al in de bijbel voor en Bagdad en Basra kennen we uit de verhalen van 1001 nacht.
Met de komst van de islam in 137 voor Christus werd Bagdad de hoofdstad van het rijk dat bestond uit verschillende staten,’kalifaten’. En dat is het gebleven. Bagdad is nu de grootste stad van Irak. Er wonen bijna 3 miljoen mensen.
In de vruchtbare vlakten van de rivieren de Eufraat en de Tigris wonen boeren en herders. Hier wordt graan, rogge en sesamzaad verbouwd en hier grazen de kudden. De oorlog heeft het leven op het platteland ontwricht. Veel dorpelingen trekken de stad omdat daar misschien nog iets van gezondheidszorg onderwijs of werk te vinden is.
De godsdienst
Irak kende, als centrum van de Oosterse wereld, vele religieuze tradities: pre-islamitische erediensten, volgelingen van Zoroaster en van Mani, jodendom, christendom en verschillende scholen en richtingen van de islam. Momenteel is bijna iedereen moslim maar er zijn nog kleine christelijke gemeenschappen. De meeste joden emigreerden in 1948 naar Palestina.
De twee grote islamitische stromingen, die van de soennieten en de shi’ieten zijn beide in Irak vertegenwoordigd.
Cultuur
De vele oude steden zoals Ur, Kerkuk en Babylon met zijn ooit wereldberoemde hangende tuinen maar ook de tienduizenden archeologische bezienswaardigheden, wijzen allen naar de oude glorie van Irak als centrum van religie, wetenschap en cultuur.
Ook in het hedendaagse Irak staan de kunsten hoog aangeschreven. Naast beeldende kunst bestaat er vooral grote waardering voor literatuur, theater, liederen en poëzie. In deze krant uit 1936 wordt het overlijden van een groot dichter, al Jawahry, herdacht met een vers van zijn hand op de voorpagina.
Geschiedenis
Irak ligt in het vroegere Mesopotamië en is de bakermat van beroemde beschavingen zoals die van de Sumeriërs, Assyriërs en Babyloniërs.
Rond 600 veroverden Arabische moslims de regio.
De laatste koning, Faisal ll, werd in 1958 vermoord door troepen van generaal Karim Kassem. Irak werd een republiek en leefde van staatsgreep naar staatsgreep. De Koerden vochten ondertussen, onder leiding van Mustafa al Barzani, voor een onafhankelijk Koerdistan in het noorden. Uiteindelijk verwierven zij in 1970 enige rechten en het Koerdisch werd officieel als taal erkend.
In 1979 greep de huidige leider, Saddam Hoessein de macht. Een nieuwe periode van onrust brak aan.
Oorlog
Irak is regelmatig voorpagina nieuws. Twee ‘golfoorlogen’ maakten in de afgelopen twintig jaar honderdduizenden slachtoffers en meer dan vier miljoen Irakezen zijn gevlucht naar landen waar zij wel in vrede en veiligheid kunnen leven. Maar de eigenlijke oorlog begon al toen in 1968 de Báth partij aan de macht kwam. Elke vorm van vrijheid werd onderdrukt. Het gevolg was een burgeroorlog, werkloosheid, verval van de economie, van de landbouw en van de gezondheidszorg, milieuvervuiling, analfabetisme, kortom: onstabiliteit en het gevoel van onveiligheid. En opnieuw worden de Irakezen bedreigt door oorlog.